Water_image

 

The Story in EnglishThe Story in InuinnaqtunThe Story in Inuktitut SyllabicsElders' Comments

The Wolf Women and Kiviuq’s Return Home
Artwork: Qiviuq Comes to the Old Woman, Janet Kigusiuq

Qiviuq Comes to the Old Woman, by Janet Kigusiuq


As told by Annie Peterloosie

Talvangaaninguuq ingilraqhimakhaaqhuni ingilraqhimavluni hinaagut nipimik tuharami uqaallakhuni, “Qaigguit tunujakka halummakkit”. Hinaanungaurmat pihukhuni ahiarnut qiniqhiavluni inungnilluniit takungilruuqhuni. Tuniinnahuaqhuniuk nattiup haunia takugami nunami qinmittut ittuuvluni. Uqaallakhunilu iyiimiguuq tunujamingni halummaquivluniuk. Tunujangit halummaquivlugit ikhinnainnaqhuniuk. Tarjup hinaanungaurmat qayarmungauvluni ingilraqattaqhunilu.

Qayarmiilluni imarmiillutik ingutaariami ayuqhaliqhuniguuq, tuhaumavluniguuq nipinik, “Ikayunnga, Ikayunnga!” Kihimi inuqanngittuniguuq. Avinngainnarmiguuq tautukhuni ayuqhittuniguuq imunahuaqhuniguuq nunamut. Taamnainnaruuq takugamiuk. Taamna Kiviuq pingugamiuk avinngaq ahiqanngittuni taunungauvluni hinaagut qayarmingnit aullaaqhuni.
Ingilrarami qayaagut tautukhuniguuq qaligianit hinaani. Taikungaurmat ihivgiuqhuniuk ingniuqhurnittuq qalgia takuvluni arnarmi. Halukhivluni amirnik, inuup amianik, haluktuumavluni. Quuniaqhuniuk qaklingavluni, tarrarmingnit. Tunujaqqukhivluni uqaallakhunilu, “Unauvluni “tarriuqtuq?” Ulua tiguvluniuk kipikhugit tunujangi, ihumavlugu tarriarnahugivlugu taaqhivluni havaktautimingni. Qanirmungaqhugit nirivlugit. Tautukhuniguuq inmingnit niqaanit ihumagivluniguuq, hunauvva inuungittuni. Ahinungauvluni ingilrafaaqhuni.

Ingilraliqhuni takugami malrungnik qalginik. Taaqhiliqhuni nutqarmat. Malruuyut arnak pinniqpiaqhutik tunnganaqhutiklu. Hapkuaguuq malruk pamiuqaqhutik taiguqattaqtavut Pamiuliinmik. Pamiuqaramik imarmiuttat timai nangiqattaqhutik imarmi. Uqaudjauvakhuta imiquiyuittugut imarmik upinngaarmi auktuliraangamik tatatpiaqpakkami uumayunik imarmiuttanik. Uqaudjauliqhuta kuhiqattaqhugu imaq aputikkut imiqtinnagu. Iiqqarumiuk uumayut pamiunga iluanungallaaramik aqiarurmut putulaaqhutik, tuqupkailaaqhutiktauq.

Hapkuat arnat pamiuliin imarmiuttauvlutik. Unnuarurmallu Kiviuq unaguqhuni. Quiyumavluni hilamungaurmat quiliqhuni. Hilamiituniguuq haalukkaannuamik haunirnit ilakkuuqhimayut qaiggarmungaramiuk aqiarumingnullu hapumikhainni. Hinaaqhinnguaqhun tautukhutik arnak avataaniitutik Kiviurmit. Uqaqhutik nipiqquktuyumik, “Avataanittuq! Pamiutillu aturumayatit?” Aippaa kiuvluniuk, “Aturumayara.” Taimaaguuq pamiunga ipikhaqhuguguuq. Naamagivluguguuq pamiungi ipikpiaqhimayut, angutimungauvluni.
Ingittuniguuq timingnut kapivluniuklu pamiurmingnut inuaqhugu. Kapuramiuk pamiunga atuqhugu inungnut, pamiungaguuq haalukkaannuamut haunirnut pigami pamiungaguuq inmingnut utiffaarmat arnarmut kapikhuniuk. Pamiunga ingutaarmat uqaallakhunilu, “Takiyaaqtuq pamiuq tu-tu-tu, Takiyaaqtuq pamiuq tu-tu-tu!” Talvangaanit huiqhuni. Taimailiuqtaarmalli, Kiviuq hinaaqhirmat unnuktumi aullainnaqhuniguuq ublaannuami.

Ingilraffaaqhuni. Ingilravluni qayarmini, takuvluniguuq tuutalingnit pivlutik. Una tuutaliit, inuuvlutik, iqaluuvlutiklu, imarmiuttat. Qayaq hivuani tigummivlutik hinaagut ingutaaqtittugit, uviqtitqayaqhugu Kiviuq. Hapkuat tuutaliit palvinnaqhutik uqaudjauqattaqhuni nutqaquvlugit. Arnap turaaqtituguguuq inuaqhinahuaqhugu nirinahuaqhugulu. Nutqarnahuaqhugu ingilrayuq. Unalu turaaqtittuniuk nattiup haunia uvvalu avinngaq iviqtitaaqtut pinahuaqhugit ihuaqhiyakhainnik ingilrariamingni. Atauhiq inuguuq ittuni uqautivlugu unaarnut kapiquivlugu niqikhautigivluguguuq mamaqpaiqtumik kuuttiq unaanga atuqhugu nauliqanngittunik. Uvattiagungurmat avaliiqpiaqhuni ingilraffaaqhuni.

Huli tautuffaaqhuniguuq qalginit upakhugu. Amihuuyut takuvlugit arnaraaluit nunaqatigiiktut, amaamaa paningalu. Qalgianungaukhuni pinniqpiaqhutiguuq tunnganaqhutiktauq. Pihukhuni iluanungauvluni angiyaaqtunik tivjarnik nallaqhimayumik iklirmi-puvinngayutut ittut halumaittutik kuyakhungniitutik. Una naunaittutiguuq taamna tivjaq amaamaa uigivluniuk. Unnurmat nallaqatigivluniuk amaamaa. Hiniknahuaqhutik, nivyaaqtumik tuhaagamik tivjaguuq nivyaaqhuni inmiguuq ingutaaqhuni. Taamna tivjaq hainngigivluni angutiup.

Tupakkamik niritaaramik angut aullaffaaqhuni. Upalungaiyaqhuni, taamna arnaq tiguvluniuk tivjaq hinaanungaqhuniuk qiliqhuguguuq ugyuanit amianit qivyaagut. Arnaq pinguvlugu tivjaq tarjumut. Anguniaqhuniguuq qayakkut uvattiagungurmat utiffaaqhuni anguniaqhimayumi. Nattiqhuni hinaanungautivluniuk. Hanaqivlugu taamna tivjaq tikinnami. Amihuuqhuniguuq ugjugaaluit katittuni qivyarnik. Uingugivluniuk malruk arnak taimaaguuq niqikhaqhiurpagaat.

Arnaq ahivaqhugu qiyuk imarmit hinaanungaqhuniuk. Pania hakugikpiaqhuniguuq-nattiit qaqitiqhimayait hinaagut. Talirmigut tigummivluniuk uniaqhugit iluanungaqattaqhimavagit amautingmingnut tigumiaqhugu hinaanut. Nunaqatigiillaktigllugit angunahuayuktuq tivjarlu.
Unnukkami nallaqhuni panimingnut. Pinniqpiaqhuniguuq nallarahuaqhuniguuq arnaruhinnuaq iklianut taingna tivjaq hainnguguhukhuni ingutaaqpaiqattaqhuni, kuinginnaqhuniguuq nivyaaqhuni. Una tivjaq hainnguguhukhuni uuminga Kiviurmut. Arnarnut nuliariivluniuk.
Anguniaqhuni, naunaittutiguuq atiqaqhuni, halumaitkumiguuq ilainnaalu halumayumiguuq naunaittutiguuq unguuyulingnit. Arnait algaaliuqhutik angutiup, anguniariamingni pinniqatiqaqhutik hungauyarnit. Taamna aullaaraangami arnat uviluqhiurtunut uvvalu anguniarahuaqhutik, qayap iluanungaqhugit hivunngani qayap uqautivakhugu nuliarminut tammaivluniguuq.

Uvattiagungurmat tutquumavagaa aturiamingni. Angutit pualuqaqhimavakkamik hurulaarmata qilaminnuaq. Taingna angutauluni nutarauvluni hanalimaittunilu inmingnut. Aullaarmat, utirami unnuktumi nattiqhiurmat nattiraalunikhunilu.

Angutiti aullaaqhimavlutik amaamaa hainnigihuvluni paniminut uiqalirami inuuhuktumik. Arnap kumakhiuqhuniuk niaquani taingna paninga kumakhiuqtauvluniguuq hinaaqhivluni amaamaa ingilrutinut atuqhuni kapivluniuk hiutaagut. Paniminit tuquttaaramiuk amaamaaguuq kiinanga ahivaqhuniuk ativlugu amiqtaarivluniuk.

Aullaat tikiliramik kamiktuqhuniguuq pania kammaanit takuyaqtuqhugit. Hinaanungauvluni nalunaitturli amingaguuq niumingni katittaqhimavlutik kamia qaangagut amiaguuq qahungavluni. Ilittiaqhimannginmadjuk kiinaguuq nivingaqhimavluni. Taingnaguuq amaamaa amiiqpiaqhimavluniuk ativluniguuq nulianguliqhuni.

Arnaq aaquaq amaarnahuaqhuguguuq nattirmi amautiminut nukiiqpallaarami amaarungnaiqqaa. Aaquangurmat hakugikpiangittuni arnaruhiqtut uvvalu ayuqhaliqhuni amaariami nattirni, uqumaigivluniuk.

Piqatigihimavlugit aullainnaqhuni. Aullaaqhuni, hila ukiukhanngurmat. Takugamiguuq pirudjaniguuk upakhugu. Upin’ngaaqhimavluni kialiqaak piruyangi ikhinainnaqhuniuk. Inuqanngitpiaqtuni. Taikaniivluniguuq inuit qailiqhutik. Inuk malruuyungnaqhiyut pingahuuyungnaqhivluni, angutauyungnaqhiyut. Qamutiqaqhutiguuq. Inungnit takugamik, uqaallautivlugit unipkaaliqhuni anguniartut nattiannuaniguuq nattiaqhutik.
Uqautivlugillu angutit taipkua qayauvlutiguuq uviqhutik taimaa qayauyut. Uqautivlugillu taimna Kiviuq inuuttianguvluniguuq ingilrakhaaqhunilu.
Ilitaqhinngitpiaqhuniguuq kiinaa taaqhilirami. Taipkual unipkaaliqhutiktauq nutarauvlutik ungahiktuliaqhutiguuq imarmi. Talvangaanit ilitaqhiliqhutik. Ilitaqhivlutik. Taingnaguuq nukaqhiq inuuhuktuq aappaaniguuq kigutingit ilitaqhivluni. Kihimi angayukhiq malruuyut ilitaqhinngittutik taingnaa kigutaagut. Angutit uqaudjauvlutik hivullirmi unipkaaqhutik. Tadja Kiviuq ihumavluni ilitariyungnaqhivlunilu malruk irnirivlugit inirninguqhutik aullakhaaqhimarmat.

Talvaanganit irnirivlutik. Qauyimakhuniguuq irnirnit tupirparmungauvlutik.
Kiviuq piqatigivlugit irnirninit, inirniuvluni angutinit tikinnamik.
Aullaaraangami tupirparmungaugaangamiguuq uqaliqpakhuni. Iqhulaaqhuniguuq. Talvangaanit nuliarmini tuhqahuniguuq kinalikiaq nivyaaqtuq, “Asigai,asigai,asi,asi,asigai!” Anivluniguuq uqaallakhuni, “Kiviunginnaguuq taamnatuaq huqulaayuktaa angilrauliraangami!” “Asigai,asigai, asi, asi asigai!” Ilitaqhivluniuk Kiviuq. Aullaaqhimavluni nulianga uiqaliqhuni Qingalingnit. Una qingalik uinga itirman akunngani algarmingnut huluqaqhuni. Tingmivluni Kiviuq angilrarmat. Angutik angilraulihaaqhuni. Taamnatuaq qauyimayara, nutqallarniaqqunga. Nangutinginnami nutarannuarmut iliarjunnuaq, una anaanattianga annaivlugu kihimi aallat inuit tuquvlutik. Arnaq tiguaqhugu una iliarjunnuaq Kiviuq annaivluniuk naamainnaqhuni una iliarjunnaq angutinnuaq.


Continue the story: The Lake Spirit.

To top of page