Water_image

 

The Story in EnglishThe Story in InuinnaqtunThe Story in Inuktitut SyllabicsElders' Comments

Kiviup Ingilrautaa
Artwork: Qiviuq Spits on the Evil Woman, by Janet Kigusiuq

Qiviuq Spits on the Evil Woman, by Janet Kigusiuq

Unipkaaliuqhimayaa Annie Peterloosie, numiktihimayaa Emily Angulalik


Hivullirmi unipkaarhimangmat tuhaumayara unipkaaktauvakturuuq taamna inuk inuqaraluaqhuniguuq taimaniraaluk auyarmi nunaqatigiiktut tupiqatauhimayuugaluaq. Unipkaaqhimayulluuniit nunaqatigiiktut ittuuyungnaqhiyuugaluaq.

Una angutinnuaq iliarjunnuaq ilauqatauvluni nunaqatigiikhimayunut avaliinngaaqhimayut anaanattiangilu. Unipkaanguyauvaktuniguuq iliarjunnuit anaanattiarminiiqatauvaktut. Una unipkaanguyauvakhimayuq adjigiiruqhimavluntik. Una unipkaanguyauvaktuniguuq iliarjunnuaq ittuuhimavluniguuq aapaa amaamaaguuq uvvaluniit amaamaa amaamagiyungnaqhivluniuk.

Inuit atauttikkut katimaliraangata quviahuutivlutik akirahuaqhutik, ulapqivlutik muqpaktuni. Inuit aullaaqhimaliraangata akiharahuaqhutik ulapqivlutik muqpakhutik. Una angutinnuaq iliarjunnuaq anaanattiarminiivluni qunniariaqpakhuni ulapqivlutik muqpaktuni akirahuaqhutik. Ulapqivlutik ittuumaliraangami, inuit takuyaqtuqhimavluniuk uvvalu nanguttiyauvakhuni kukukpaangagut aliktuqhugu kigutimingnit, kaivittaqhugu, aliktuqhuniuk kiluaqhimavlugit kukukpaangagut.

Naihainnaagut aliktauvakhuni immaqqaa aannuraangillu aliktauyungnaqhiyuq. Kukukpaanga aliktauqattaqhuni angilraramiguuq unnugaangat angilraumaliraangami anaanattianga miqhuqpakhuniuguuq aannuraaminik uvvalu iliuraivakhuniklu kukukpaanga.

Una nutarannuaq aniliraangami iglumi anaanattiangata uqautivakhugu, aqhaatuliraangamiguuq, “Amiqaruiqpiaqhuniguuq miqhuriamingni kukukpaara uvvaluniit aligiami”. Ulapqiyumiittaraangamiguuq huli taimailiuffaaqpakhimayaat. Anaanattiamingni uqautivakhuniuk taimaa uqaqhuni. Una nutarannuaq uqaudjauhimavluni uqaliqpakhimavagait anaanattianga uqaqtamingni.



Huli unuqtauvaktuq nanguttiyauvakhunilu, amiqaruiqhimavlunilu miqhuqtukhamik, anaanattianga uqautivakhuniuk inngutamingnut, “Taavani qiniqhialutit kukukpakhaiurit tarjup hinaani amiqaqqat piyumaaqtutit”. Tahapkuat nauyat nivyaaqhutik taunani hinaakkuuqhuni nanihimanahugivluniuk tarjurmiuttanik. Uqautivakhugu angilrautiquvlugu. Nattiannuamik takuhimannirami nattiannuap kiinaa talvatuaq nanihimayaa. Una ilainnaa nattiup kinaa talvatuaq nanihimayaa. Una nattiup ilainnaa nattiup kiinaa niriyauhimavluni nauyarnit taamna avaliqanngittuq takugamiuk angilrautiyaa.

Anaanattiangata paniqhiqhuniuk amiq. Paniqtaarami kingmaqhugu aqiliqtaa. Ubluraaluguuq huqulaaqhuniguuq, huqulaaqhuni amiq taamna angiklivallialiqhuni. Aqilivkaqhuni taamna amiq tahituqhuniguuq uuktuumavluniguuq nutarannuanut ativkaqhugu niaqua naamanaarahuaqhugu. Atiquvluguguuq nutarannuamut atinahuaquvlugu mikivallaarumi hukangavallaaqpalluuniit aqilivkaqhugu taimaa tahitirahurrittuniuk. Aqilivkaqaqhugu tahitiqhuniguuq talvuuna atittiaqhimavlugu, hukavluniuk qivyaa avatigut kinnagut uqautivlugu puuqpiaqhuniuk kiinaa kappiahukpat naharmingnut apirivlugu.

Talvuuna qalurarami natirmi. Qaluqpakkamiguuq natirmi qaligit aputit katittaraangamik auktuqpakhuni. Iglut ikayuutiqaqpakkamiklu nunanik uyaqqaniklu hilataani taimaa iklit inuillu iukkalaiyaqhutik natirmut. Halukkaaniklu uyaqqanik natiqaqpakhutik. Kuugatut imanikpkahutiguuq takanna qaluqqaaqhuniguuq imarmit qalgianit, imaq ahvikaqtauvakhuni imaiyaqhugit hilamullu igitauvakhuni katittaraangamik. Anaanattiangaguuq nutarannuap qalurarmingnut iliuraqhuniuk.

Talvuunaguuq uqautivluniuk kappiagiyaakhaita pivluniuk uqarmaguguuq, “Imannaq, kappiahulimaittunga”. Angiqhuni.

Talvuuna qalumigut atqaqtittugu uqaalautigivlugu.

To Top of Page

“Taunungaruvit nattiannuangulutit taunungauguvit, atqarlutit muqpaktunit ulapqiyunut nuiqattarlutit haningagut ulapqiyut. Takuyauguvit takupkailutut ilingnit puivaklutit nuitaguvit angunahuarumaaqtut angunahuaqtut hivulliutiginahuaraatit. Angutiginahuarumik ilingnut haqvadjavutit imarmut ahianungaudjavutit taimaa ayurnarniaramik kapinahuarumik ilingnut. Taimailiuqattarlutit upaqattarniaraatit angulaitaatilluniit, ungahiktumunngaugiamini tarjumut. Ungahiktumungauguvit. Huqqulaarumaaratit, `Silaga na! Ungaa! Naugli hilaga?’ Taimaa huqqulaaquyagit.”

Upakhugu anaanattiangata uqautihimayainnit. Imarmungaqhugu katittiqhimahimayumik qalgi iluani. Imarmungaqhugu hikup hanianungarmat qanilrumi muqpaktuni. Angutit nattiarnit takugamik tamarmik qilamiuqtumik angunahuaqhugu nattiannuaq. Qayait pinahuaqhugit anguniariaqhugu amihuuyut angutit hivulliuyumavlutik anguniarumavlugu quviattakhutik anguniarnahugivluniuk nattinnuamik. Anaanattianga uqautivluniuk puiqattaquvluniuk angutingnut auyqharniarivlutik anguniarumik. Uqautivlugu harvaquivlugu taununga ayuqharniaramiguuq angunahuarumik. Harvaquivluniuk taimaa angutit malingniaramiuk. Ananaattiangata uqaqhimayainnik malikhugu taunungaraaluk pivluni. Puiqattaraangami takupkaivluni inmingnut, angutiit malikhugu taunungaraaluk tarjumut hikumungauvlutik.

Una iliarjunnuaq angutinnuaq algangnit ilakuuqhimavlutik taliqpiangani. Huqulaaqhuni takupkaivluni algaklukhimayuq nuititaqhuniuk angutinut. Taununga harvaruvit unalu algannuatit nuitittilugit angutinut imaa qaanganungaruvit huqulaaquyaa.

Huqulaaqhuniguuq imaatut, “Ungaa, ungaa, hilaga nauk? Ungaa, ungaa, hilaga nauk?” Taimailiulaaqputit hunauvva ilaa ayuqiqtuilaaqtutit talvunaguuq qalurmingni atqaqtitpaa. Angatkuugami immaqqaa atqaqtittugu. Taamnaguuq huqullaaqtaaramiguuq, aqhaqtaarmat taununga puivluni tarjurmut. Taamna angutinnuaq iliarjunnuaq nattiannuanguqhuni takulaiqhugullu.

Angutiraaluit qayamiittutik uviqhutik qayauvlutik. Malruk angutit qayauvlutik. Malruinnak angutit inuuvlutik. Tahapkuat malruk ilauhimanngittutik nanguttingittutik angutinnuanut. Taipkuat aliktaqhimayait kukukpaangagut qayauvlutik. Malruk inikhaqhiuqhutik anuqhilaqihimangmat taununga nanivlugu piqalujarnit. Kihimi tuklinga anguyauyuq qayangiguuq. Taimailiuqattaqhimaliqhuni nanguttivakhuniuk nutarannuap talvangaanit kingulliuvluni taamna qayauhimavlutiklu.

Taamnaguuq Kiviunguvluni taamnatuanguvluni anguniaqtunit. Nanguttihimangittuni iliarjungmut uqamilliqhuni uvvaluniit ningangittuniuklu. Taamnatuaq inutuanguuvluni qauyimakhuni nunaqanngitpiaqhuni qaklihimayumit Kiviuruuq tarjumiittuni ahiqanngittuni nunaqanngituniguuq.

Taimaaguuq malikhimamiivluni nunamik tautungnahugivluniguuq kihiani imainnarmi itingayuq tautuinnaqhuni nunaunahugivluniuk. Iqhulaaqhuniguuq, “Nuna talva, iqqaq talva”. Nunaqaliqhuni, ataagut ikkattuni imarmi”. Ingilravluni qaffiuyungnaqhivluni amihuuyut ublut. Anurairami qauyimmakhuni nungaunngittuni tautukhuniuk itingayumi imarmi. Mikiyunnuanik tingmiannuanik unaguiqhiqhuni hivuani Kiviup qayaani. Kiviuq angatkuuvluni uvvalu tingmiannuaq, higyarianguuvluni ikayuutiqaqhuniuk. Una tingmiannuaq ittuniguuq ikayuutigivluniuk Kiviuq.

Imarmiittilluni maliqattaqhuni angikliqattaqhuni iukkaqattaqhunilu taimailiuqattaqhuniguuq. Takugami nunamik malliup qangattaqtittuniuk. Takugami nunamik haalukkaanuaq qivyaqtut. Tammaqnahugivluniuk qauyimmakhuni nunauvluniguuq tautuktaa.

Nunamungarmat qayaani qakittugu hinaanut. Qayaa imaiqhugu hinaanungaqhuniuk. Aannuraangi ahivaqhugit paniqhiqhugit qaangagut uyararjuanut. Kamingnit ahivaqhugit paniqhiqhugit nallaqhuni hininaaqhivluni.

Hinikhuniguuq tupaaqtauvluni uqaqhuniguuq kamiktit paniqhimangmata ikluanut haallugit. Uqaqtuq nipaa arnauvluni. Tupakkami qiniqhuniguuq humiliqaak nipi nivyaaqtuni, takugiaramiguuq inukhiuraluarami inuqanngittuq. Haattiqhugu kamingnit hinaaqhiffaaqhuni.

Tupaaqtaurmigami Kiviuq qiniqhiavluniuk kamingnit nanivluniuk nivinngaqhimayut qulaani paniqhiivingmi qulliup qaangagut. Tigunahuaqhugit kamingnit paniqhiiviguuq qulvaqattaqhuni tigulaiqhuniuk. Uqautivlugu arnamut kiuvluniguuq,”Nivingaqtatka paniqhigiami, ahivaqtatit!” Uqautigaluaqhugu kihimi arnaq nipliinaqhugu. Pinahuaqhugit kamingnit tigurpiit nuitavakhutik qulaani ikliup. Immaqqaa tuktup kanaangi kapurautit nuvuliuqhimayut niqinut utkuhiunmut. Qulvaqattaqhutik kamingnit.

Una paniqhiivik aktuumalaiqattaqhuni. Kiviurlu angatkuugaluaq ikayuutiqaqhunittauq, nanurnik. Arnaup tunuagut qilukhuni nanuq. Taamna arnaq aqpattuniguuq iluani tigummivluniuk kamingni, aliqtialu, uvvalu hilahiutit tunivlugulu Kiviurmut. Taimna arnaq piiyaruramigit tunivluniuk. Anninahuaqhuni iglumi kamiktuqhuni annivia kihimi tuahiyainnaqhuniguuq taimaa anilaiqhunilu. Ikayuutimingnut uqaallakhuni, nanuq uqautivlugu qaitquivlugulu arnamungauquvluniuk.

Ukkuaruuq ukkuirmat anivlunilu. Aqpatiqhuni hinaagut, qayarminut ikingmat aullainnaqhunilu hinaani ikhinainnaqhuniuk arnaq. Qalgianut aningmat tigummivluniuk ulu iqhulaaqhuniguuq Kiviurmut. Tarjuq malliqpialiqhuni. Ulungi atuqhugu uviqtinmagu niviqayaqquniguuq kihimi ihuaqhivluniuk qayaa. Ulua tigungmagu iqhulaaqhuni, “Uuminga uluurtungniaqqagit”. Upakhuniuklu.

Unaarnullu tigugamiuk nipliqhunilu, “Uuminga niuqtilaaqqagit’. Arnaq iukkaqqayaqhuni. Arnamut uqaallaqattaqhuni niuqtinniaqhuniguuq tunungauvluni. Tunungauvluni ulua katakhuniuk hiqupluqhuniguuq tuharnqahuni. Taimaa hiku hikuaqhimavluni imaq.

To Top of Page